Chính phủ Thái Lan đã trình dự thảo ngân sách tài khóa 2026 trị giá 3,78 nghìn tỷ baht, tương đương khoảng 115,5 tỷ USD, trong bối cảnh nền kinh tế nước này chịu sức ép mới từ mức thuế 36% mà Mỹ áp lên hàng xuất khẩu của Thái Lan. Đề xuất ngân sách được xem là một phần trong nỗ lực của Bangkok nhằm giữ ổn định kinh tế và hỗ trợ tăng trưởng khi triển vọng bên ngoài tiếp tục xấu đi.
Ngân sách tăng nhẹ, thâm hụt vẫn ở mức cao
Theo dự thảo, quy mô chi tiêu của ngân sách tài khóa 2026 tăng 0,7% so với năm trước. Đồng thời, chính phủ dự kiến thâm hụt ngân sách sẽ lên tới 860 tỷ baht, tương đương 26,3 tỷ USD, chiếm 4,3% GDP. Các con số này cho thấy Thái Lan vẫn phải duy trì một mức bội chi đáng kể để hỗ trợ nền kinh tế trong giai đoạn nhiều biến động.
Dự thảo nêu rõ việc áp dụng chính sách ngân sách thâm hụt nhằm thúc đẩy ổn định kinh tế, bao gồm hỗ trợ phục hồi và tạo ra mức tăng trưởng vừa phải. Trong bối cảnh cầu bên ngoài suy yếu và môi trường thương mại quốc tế phức tạp hơn, chính phủ Thái Lan cho rằng tài khóa là một trong những công cụ quan trọng nhất để giảm bớt áp lực lên nền kinh tế trong nước.
Áp lực từ thuế quan Mỹ
Phó thủ tướng Phumtham Wechayachai cho biết Thái Lan đang đối mặt với sức ép chưa từng có, và việc Mỹ áp mức thuế mới lên hàng xuất khẩu của nước này khiến tình hình càng khó khăn hơn. Ông nhấn mạnh chính phủ cần các biện pháp hiệu quả để kích thích kinh tế phục hồi, trong đó ngân sách mới đóng vai trò trung tâm.
Mức thuế 36% của Mỹ được xem là rủi ro lớn đối với các ngành xuất khẩu của Thái Lan, trong khi dự thảo ngân sách hiện chưa tính đầy đủ các tác động tiềm tàng từ chính sách này. Theo kế hoạch, các mức thuế sẽ có hiệu lực sau khi thời gian tạm hoãn kết thúc vào tháng 7.
Quốc hội bắt đầu tranh luận
Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra đã trình dự thảo ngân sách lên Quốc hội vào thứ Tư, mở đầu phiên tranh luận kéo dài bốn ngày. Cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra vào thứ Bảy. Đây là một phép thử quan trọng đối với chính phủ trong bối cảnh kinh tế và chính trị trong nước đều đang chịu nhiều sức ép.
Nếu dự thảo không được thông qua, Thủ tướng có thể phải đối mặt với khả năng từ chức hoặc giải tán Quốc hội. Trong những năm gần đây, môi trường chính trị Thái Lan thường xuyên biến động, khiến các quyết sách kinh tế lớn như ngân sách năm 2026 trở nên nhạy cảm hơn bình thường.
Kỳ vọng tăng trưởng và lạm phát
Theo dự báo ban đầu trong dự thảo, tăng trưởng GDP của Thái Lan trong các năm 2025 và 2026 sẽ nằm trong khoảng 2,3% đến 3,3%. Lạm phát được ước tính ở mức 0,5% đến 1,5%. Những dự báo này phản ánh kỳ vọng rằng nền kinh tế vẫn có thể duy trì đà tăng trưởng khiêm tốn, dù triển vọng vẫn bị phủ bóng bởi các yếu tố bên ngoài.
Giới chức Thái Lan cho rằng việc duy trì chi tiêu công là cần thiết để hỗ trợ phục hồi và bảo vệ ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, áp lực từ thâm hụt cao, tăng trưởng chậm và căng thẳng thương mại với Mỹ cho thấy dư địa chính sách của Bangkok đang bị thu hẹp đáng kể.
Đề xuất gây chú ý về tổ hợp giải trí
Trong khi bảo vệ dự thảo ngân sách, Phumtham cũng lên tiếng ủng hộ dự luật về tổ hợp giải trí. Dự luật này dự kiến được đưa ra tranh luận vào tháng 7 và đã gây nhiều tranh cãi. Nội dung của nó bao gồm quy định cho phép vận hành sòng bạc trong các trung tâm giải trí tổng hợp.
Chính phủ kỳ vọng mô hình này có thể thu hút khách du lịch và tạo thêm động lực cho kinh tế địa phương, qua đó góp phần bù đắp tác động từ thuế quan mới của Mỹ. Dù vậy, đây vẫn là chủ đề nhạy cảm và chưa được xem là giải pháp chắc chắn trong ngắn hạn.
Bối cảnh rộng hơn
Việc Thái Lan đẩy nhanh xây dựng ngân sách 2026 cho thấy nỗ lực của chính phủ trong việc phản ứng với một môi trường kinh tế ngày càng bất định. Với mức thuế mới từ Mỹ, rủi ro đối với xuất khẩu, đầu tư và niềm tin thị trường có thể gia tăng, trong khi ngân sách thâm hụt tiếp tục là công cụ then chốt để giữ ổn định nội địa.
Diễn biến bỏ phiếu tại Quốc hội trong những ngày tới sẽ cho thấy chính phủ có thể tập hợp đủ sự ủng hộ để triển khai kế hoạch tài khóa này hay không, trong lúc nền kinh tế Thái Lan đang bước vào một giai đoạn nhiều thử thách hơn.